لوله مسی کولر گازی

لوله مسی کولر گازی چیست؟ (استاندارد ASTM B280)

لوله مسی مخصوص کولر گازی (AC Copper Pipe) با لوله‌های معمولی آب یا لوله‌های شاخه‌ای صنعتی تفاوت‌های اساسی دارد. این لوله‌ها طبق استاندارد جهانی ASTM B280 تولید شده و طی فرآیندی به نام «آنیل کردن» (Annealing)، ساختاری بسیار نرم و انعطاف‌پذیر پیدا می‌کنند. این نرمی به نصاب اجازه می‌دهد تا لوله را به راحتی با دست یا ابزار خم‌کن، در مسیرهای پرپیچ‌واخم ساختمان هدایت کند، بدون اینکه لوله دچار شکستگی یا دوپهن شدن (Kinking) شود.

دو ویژگی حیاتی که لوله مسی کولر گازی را متمایز می‌کند عبارتند از:

سطح داخلی فوق‌تمیز (Clean & Capped)

داخل این لوله‌ها در کارخانه شستشو شده و دو سر آن با درپوش پلاستیکی بسته می‌شود تا از ورود گردوغبار و رطوبت جلوگیری شود. کوچکترین آلودگی در لوله می‌تواند باعث گرفتگی لوله مویی (Capillary Tube) و سوختن کمپرسور شود.

ضخامت دیواره تقویت شده

 با رواج گازهای مبرد جدید و پرفشار مانند R410a، فشار کاری سیستم‌های جدید نسبت به مدل‌های قدیمی (R22) حدود ۶۰٪ افزایش یافته است. بنابراین لوله‌های کولر گازی امروزی باید ضخامت گوشت (Wall Thickness) بیشتری داشته باشند تا در برابر این فشار بالا و همچنین هنگام پرچ کردن (Flaring) ترک نخورند.

انواع لوله مسی مخصوص اسپلیت و داکت اسپلیت

در نصب سیستم‌های تهویه مطبوع (AC)، برخلاف لوله‌کشی آب یا موتورخانه، ما به لوله‌هایی نیاز داریم که «بدون درز» و «یک‌تکه» باشند تا احتمال نشتی گاز مبرد به صفر برسد. به همین دلیل، لوله‌های شاخه‌ای خشک (Hard) در این بخش کاربرد چندانی ندارند و جای خود را به مدل‌های منعطف و آماده‌سازی شده داده‌اند. در فروشگاه وحید سرما، سه مدل اصلی لوله مسی که عصای دست نصابان حرفه‌ای هستند، عرضه می‌شود:

لوله مسی کلاف (Pancake Coil)

لوله مسی کلاف یا پنکیک، رایج‌ترین و پرفروش‌ترین نوع لوله برای کولر گازی است. این لوله‌ها طی فرآیند آنیلینگ (Annealing) کاملاً نرم شده‌اند و به صورت کلاف‌های پیچیده شده در متراژهای استاندارد ۱۵، ۳۰ و ۵۰ متری بسته‌بندی می‌شوند. مزیت اصلی لوله کلاف این است که به نصاب اجازه می‌دهد مسیرهای طولانی (مثلاً از پشت‌بام تا پذیرایی) را بدون هیچ‌گونه جوشکاری و اتصال اضافه طی کند. حذف نقاط جوش، یعنی حذف ریسک نشتی. همچنین نرمی این لوله‌ها باعث می‌شود خم‌کاری با دست یا فنر توکار، بدون دوپهن شدن لوله انجام شود.

لوله مسی عایق‌دار شرکتی (Pre-Insulated Pipe)

یکی از وقت‌گیرترین مراحل نصب، کشیدن عایق روی لوله‌های مسی است که اغلب باعث پاره شدن عایق یا زخمی شدن دست نصاب می‌شود. لوله مسی عایق‌دار این مشکل را حل کرده است. در این مدل، لوله مسی در کارخانه با عایق پلی‌اتیلن یا الاستومری باکیفیت روکش شده است. این محصول نه تنها سرعت اجرای پروژه را (مخصوصاً در داکت اسپلیت‌ها) به شدت بالا می‌برد، بلکه چون عایق به صورت یکپارچه و بدون درز روی لوله نشسته است، مقاومت بسیار بالاتری در برابر کندانس (تعریق) و اتلاف انرژی دارد.

لوله مسی زوج یا دوقلو (Twin Pipe Kit)

لوله مسی زوج، یک راهکار هوشمندانه و «پک کامل» برای نصب سریع کولر گازی است. از آنجا که هر کولر گازی به دو لوله (یک لوله رفتِ نازک و یک لوله برگشتِ ضخیم) نیاز دارد، در این محصول، این دو لوله متناسب با ظرفیت دستگاه (مثلاً سایز ۱/۴ و ۳/۸ برای کولر ۱۲۰۰۰) کنار هم قرار گرفته و با یک روکش عایق مشترک یا جداگانه به هم متصل شده‌اند. استفاده از لوله زوج باعث می‌شود لوله‌کشی بسیار تمیز و مرتب انجام شود و دیگر نیازی به خرید جداگانه دو سایز لوله و عایق‌کاری آن‌ها نباشد. این مدل برای نصابانی که پروژه‌های تعداد بالا (مانند برج‌های مسکونی) دارند، بهترین گزینه است.

جدول سایز لوله مسی بر اساس ظرفیت کولر (BTU)

انتخاب سایز دقیق لوله مسی، رابطه مستقیمی با عمر کمپرسور دارد. اگر لوله باریک‌تر از استاندارد باشد، فشار گاز بالا رفته و به کمپرسور فشار می‌آورد؛ و اگر گشادتر باشد، سرعت برگشت روغن کاهش می‌یابد. نکته مهم: سایزهای زیر استاندارد عمومی اکثر برندها (مثل جنرال، ال‌جی، سامسونگ و گری) هستند، اما در مدل‌های اینورتر جدید یا گاز R410a ممکن است سایز لوله رفت یا برگشت یک نمره متفاوت باشد. بنابراین همیشه اولویت با دفترچه راهنمای دستگاه است.

اهمیت ضخامت لوله در کولرهای گاز R410a

یکی از رایج‌ترین اشتباهات در خرید لوله مسی، توجه نکردن به «ضخامت گوشت» (Wall Thickness) است. در کولرهای گازی قدیمی (R22)، فشار گاز پایین بود و لوله‌های با ضخامت کمتر (معروف به ۰.۲۵ یا سبک) مشکل خاصی ایجاد نمی‌کردند. اما داستان برای کولرهای جدید متفاوت است.

گاز مبرد R410a فشاری حدود ۶۰٪ بیشتر از گاز R22 دارد. استفاده از لوله‌های نازک و غیراستاندارد (با ضخامت ۰.۲۵ اینچ یا کمتر از ۰.۷۰ میلی‌متر) برای این دستگاه‌ها دو خطر بزرگ دارد:

1. ترک خوردن هنگام پرچ (Flaring): لوله‌های نازک هنگام لاله کردن برای اتصال مهره، دچار ترک‌های ریز میکروسکوپی می‌شوند که به مرور زمان باعث تخلیه گاز می‌شود.
2. ترکیدگی در فشار بالا (Bursting): در روزهای گرم تابستان که فشار کندانسور به اوج می‌رسد، لوله ضعیف ممکن است از طول شکافته شود. به همین دلیل، استاندارد جهانی برای کولرهای اینورتر و گاز R410a، استفاده از لوله‌های با ضخامت ۰.۳۰ اینچ (۰.۷۵ میلی‌متر) و ۰.۳۲ اینچ (۰.۸۱ میلی‌متر) است. در وحید سرما، ما تنها لوله‌هایی را به شما پیشنهاد می‌دهیم که این استاندارد ضخامت را پاس کرده باشند.

بهترین برندهای لوله مسی برای کولر گازی

در بازار ایران برندهای مختلفی وجود دارند، اما وقتی پای کیفیت مس و نرمی (Softness) در میان باشد، ۴ نام در صدر جدول قرار می‌گیرند. شناخت تفاوت این برندها به شما در انتخاب بهتر کمک می‌کند:

لوله مسی کولر گازی آستریا (Astria)

برند آستریا (که معمولاً به عنوان برند وارداتی یا با استاندارد صادراتی شناخته می‌شود) تمرکز ویژه‌ای روی «تکنولوژی سطح» دارد. لوله‌های آستریا سطح داخلی فوق‌العاده صیقلی (Super Clean) دارند که گردش روغن را تسهیل می‌کند. همچنین تکنولوژی آنیلینگ خاص این برند باعث شده تا یکی از «نرم‌ترین» و خوش‌کارترین لوله‌ها برای خم‌کاری‌های دستی پیچیده باشد.

لوله مسی کولر گازی مهر اصل

شاید محبوب‌ترین برند در میان نصابان باشد. ویژگی بارز مهر اصل، عرضه لوله مسی عایق‌دار شرکتی است. کیفیت عایق این برند بسیار بالاست و لوله‌های آن از نظر نرمی (Annealing) وضعیت بسیار مطلوبی دارند و هنگام خم‌کاری دوپهن نمی‌شوند.

لوله مسی بابک

صنایع مس بابک به خلوص بسیار بالای مس (کاتد ۹۹.۹۹٪) معروف است. لوله‌های بابک معمولاً ساختاری یکدست و سطح داخلی بسیار تمیزی دارند که برای سیستم‌های VRF و داکت اسپلیت‌های حساس پیشنهاد می‌شود.

لوله مسی شهید باهنر

قدیمی‌ترین و صنعتی‌ترین برند بازار است. لوله‌های باهنر استانداردترین ضخامت و وزن را دارند. اگرچه گاهی نصابان معتقدند لوله‌های باهنر کمی خشک‌تر از مهر اصل هستند، اما از نظر دوام و تحمل فشار، رقیب ندارند.

نکات طلایی در خرید و نصب لوله مسی

حتی اگر بهترین برند لوله مسی را بخرید، عدم رعایت نکات فنی در زمان خرید و اجرا می‌تواند کل سیستم سرمایشی را با مشکل مواجه کند. قبل از نهایی کردن سفارش و شروع لوله‌کشی، حتماً این ۳ فاکتور حیاتی را چک کنید:

1. تست نرمی و خم‌کاری: لوله مسی کولر گازی باید «فول آنیل» (Soft Annealed) باشد. هنگام خرید، سر لوله را کمی با دست فشار دهید یا سعی کنید یک خم ملایم ایجاد کنید. لوله باکیفیت باید بدون نیاز به نیروی زیاد خم شود. اگر لوله خشک باشد، هنگام استفاده از فنر خم‌کن یا خم‌کاری دستی در کنج دیوارها، بلافاصله دوپهن (Kink) شده و جریان گاز را مسدود می‌کند.
2. بررسی تمیزی سطح داخلی: داخل لوله مسی باید مثل آینه براق و روشن باشد. وجود هرگونه سیاهی، دوده کربن یا چربی داخل لوله، یک زنگ خطر جدی است. این آلودگی‌ها پس از راه‌اندازی کولر، با روغن کمپرسور ترکیب شده و باعث گرفتگی لوله مویی (Capillary Tube) یا شیر انبساط می‌شوند که نتیجه آن سوختن کمپرسور است. نکته: اگر لوله کلاف می‌خرید، به پلمپ بودن بسته‌بندی دقت کنید.
3. اهمیت حیاتی درپوش‌ها: رطوبت، دشمن شماره یک گاز مبرد و روغن کمپرسور است. لوله‌های استاندارد (مثل مهر اصل و باهنر) در کارخانه با درپوش‌های پلاستیکی (Cap) پلمپ می‌شوند تا رطوبت هوا و گرد و خاک وارد آن‌ها نشود. هرگز لوله بدون درپوش نخرید! ورود رطوبت به لوله باعث واکنش شیمیایی با گاز مبرد و تولید اسید در سیستم می‌شود که سیم‌پیچ کمپرسور را از بین می‌برد. همچنین پس از هر بار برش لوله در نصب، بلافاصله سر آن را با چسب برق یا درپوش ببندید.

قیمت لوله مسی کولر گازی (۱۵ متری و ۵۰ متری)

قیمت لوله مسی کولر گازی، چه در کلاف‌های ۱۵ متری که استاندارد نصب اسپلیت‌های دیواری هستند و چه در رول‌های ۵۰ متری که برای داکت اسپلیت‌ها و پروژه‌های بزرگ کاربرد دارند، مستقیماً تحت تأثیر نوسانات قیمت جهانی مس (LME) و نرخ ارز قرار دارد. با این حال، مهم‌ترین شاخص تعیین‌کننده قیمت برای خریدار آگاه، «وزن هر متر لوله» است؛ چرا که لوله‌های استاندارد با ضخامت گوشت بالا (مناسب گاز R410a) وزن و قیمت بیشتری نسبت به نمونه‌های بازاری و سبک دارند، اما در عوض ریسک نشتی و هزینه‌های تعمیرات بعدی را حذف می‌کنند. علاوه بر وزن مس، هزینه عایق‌کاری در مدل‌های شرکتی نیز به قیمت نهایی اضافه می‌شود که البته با توجه به حذف هزینه خرید جداگانه عایق و کاهش دستمزد نصاب، در مجموع انتخابی اقتصادی محسوب می‌شود.

خرید لوله مسی کولر گازی از نمایندگی معتبر

خرید لوله مسی از یک نمایندگی معتبر و تخصصی، تنها راه اطمینان از اصالت ضخامت و خلوص آلیاژ مس است، زیرا در بازار غیررسمی تشخیص لوله استاندارد از نمونه‌های ضایعاتی یا سبک‌بار برای افراد غیرمتخصص دشوار است. در فروشگاه وحید سرما، این امکان برای مشتریان فراهم شده است تا لوله مسی مورد نیاز خود را دقیقاً بر اساس متراژ پروژه خریداری کنند؛ یعنی هم امکان خرید کلاف‌های پلمپ شرکتی (با برندهای معتبر نظیر مهر اصل و آستریا) وجود دارد و هم امکان سفارش به صورت متری تا از هدررفت لوله و هزینه اضافی جلوگیری شود. تمامی سفارشات با تضمین سلامت فیزیکی، عدم دوپهن شدن لوله و بسته‌بندی ایمن به سراسر کشور ارسال می‌گردند.